Năm 1960, nhà khoa học người Mỹ Theodore Maiman đã chế tạo thành công laser đầu tiên trên thế giới – laser ruby. Năm 1961, laser ruby đầu tiên của Trung Quốc ra đời tại Viện Quang học và Cơ khí Chính xác Trường Xuân, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc. Từ đó, “Laser” đã phát triển mạnh mẽ, mở rộng phạm vi ứng dụng và trở thành một động lực quan trọng trong lĩnh vực công nghệ cao. Thị trường laser của nước ta nói chung khởi đầu tương đối muộn và trải qua quá trình chuyển mình từ đi theo, rồi đến dẫn đầu trong một số lĩnh vực. Tuy nhiên, khi các doanh nghiệp trong nước đột phá công nghệ laser cốt lõi, hiện thực hóa sản xuất laser và các thiết bị quang học cốt lõi trên quy mô lớn, và thúc đẩy giảm chi phí nguyên vật liệu quang học, năng lực sản xuất thiết bị laser trong nước đã cho thấy sự tăng trưởng bùng nổ.
Trong mười năm vàng son vừa qua, quy mô ngành công nghiệp laser của Trung Quốc đã tăng hơn 10 lần, và thị trường ứng dụng laser công nghiệp cũng tăng hơn 10 lần. Cả năng lực sản xuất và quy mô ngành đều đang trong giai đoạn tăng trưởng nhanh chóng. Năm 2020, ngành công nghiệp laser của Trung Quốc đã vượt qua tác động của cuộc chiến thương mại quốc tế và đại dịch COVID-19, đạt được mức tăng trưởng thu nhập bất chấp nghịch cảnh, trở thành quốc gia mạnh mẽ, năng động và an toàn nhất trong sự phát triển kinh tế toàn cầu. Năm 2020, quy mô thị trường sản phẩm laser của Trung Quốc đạt 106,5 tỷ nhân dân tệ, lần đầu tiên vượt mốc tỷ nhân dân tệ, với mức tăng trưởng hàng năm khoảng 15,4%, nhanh hơn so với năm trước. Năm 2020 đã trở thành một năm bước ngoặt mang tính bước ngoặt đối với ngành công nghiệp laser của Trung Quốc, và laser Trung Quốc đã bước vào giai đoạn vàng son thứ hai một cách thuận lợi. Trong 20 năm tới, với sự tối ưu hóa và cải thiện môi trường quốc tế, việc triển khai kịp thời các chính sách hỗ trợ trong nước, sự phát triển nhanh chóng của các doanh nghiệp laser, việc ứng dụng công nghệ laser một cách toàn diện, những đột phá liên tục trong các công nghệ then chốt chung, cũng như việc hình thành chuỗi công nghiệp hoàn chỉnh và cụm công nghiệp hoàn chỉnh, Trung Quốc dự kiến sẽ trở thành cường quốc sản xuất thông minh laser hàng đầu thế giới, và việc ngành công nghiệp laser và quang điện đạt giá trị sản lượng nghìn tỷ đô la không còn là giấc mơ.
Môi trường quốc tế hiện nay rất thuận lợi cho sự phát triển của Trung Quốc. Trong hai năm qua, do đại dịch COVID-19 và sự điều chỉnh chính sách kinh tế đối ngoại của các nước phương Tây, điển hình là Hoa Kỳ, những khiếm khuyết về cấu trúc của một số chuỗi công nghiệp trong nước phụ thuộc vào hàng thành phẩm nhập khẩu đã bộc lộ, nhiều nhà sản xuất trong nước gặp khó khăn, gây ra khủng hoảng và ảnh hưởng lớn đến môi trường kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, chuỗi cung ứng nước ngoài bị thu hẹp, nhiều doanh nghiệp ngừng sản xuất, và việc cung cấp kịp thời vật tư y tế và nhu yếu phẩm hàng ngày ở các nước này bị hạn chế về cấu trúc. Chuỗi cung ứng trong nước đóng vai trò thay thế ở một mức độ nhất định, mang lại sự gia tăng đáng kể cho ngành công nghiệp laser, đặc biệt là lĩnh vực gia công laser.
Đại dịch không làm thay đổi mô hình phát triển của ngành công nghiệp laser Trung Quốc. Là một trung tâm sản xuất toàn cầu, Trung Quốc có nền tảng chuỗi công nghiệp tương đối hoàn chỉnh và không gian thị trường rộng lớn. “Tập hợp nguồn lực để làm nên những việc lớn” là một minh chứng quan trọng cho ưu điểm của hệ thống nhà nước và hệ thống quản trị. Trong khi kiểm soát dịch bệnh kịp thời, chủ động và hiệu quả, Trung Quốc đã tích cực điều chỉnh bố cục, kích thích nhu cầu trong nước và phát triển kinh tế ổn định. Một số lượng lớn các kịch bản ứng dụng mới của công nghệ laser đã xuất hiện. Mặt khác, do ma sát thương mại, các điểm thuế nhập khẩu tăng lên, khiến Trung Quốc phải đẩy nhanh việc chuyển giao nhiều linh kiện và sản phẩm chủ chốt có rủi ro chính sách sang sản xuất trong nước, điều này cũng mang lại nhiều cơ hội hơn cho ngành công nghiệp laser như một phương pháp sản xuất tiên tiến. Các doanh nghiệp lớn trong nước đã chuyển sự chú ý sang thị trường nội địa, kích thích nhu cầu trong nước, thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp trong nước ở nhiều lĩnh vực, đẩy nhanh quá trình thay thế nội địa và nâng cao đáng kể chất lượng thay thế.
Kể từ khi Đề cương Chương trình Phát triển Khoa học và Công nghệ Trung và Dài hạn Quốc gia (2006-2020) được ban hành năm 2006 và công nghệ laser lần đầu tiên được liệt kê là công nghệ tiên tiến trọng điểm cho sự phát triển của đất nước, các chính sách hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp laser đã được dần dần đưa ra. Ví dụ, các văn bản chính sách quan trọng như “Kế hoạch 5 năm lần thứ 12 về Phát triển các Ngành Công nghiệp Chiến lược Mới nổi Quốc gia” năm 2012, “Kế hoạch 5 năm lần thứ 13” về Kế hoạch Đặc biệt về Đổi mới Khoa học và Công nghệ trong Lĩnh vực Công nghệ Sản xuất Tiên tiến năm 2017 và “Kế hoạch Hành động Phát triển Ngành Công nghiệp Linh kiện Điện tử Cơ bản (2021-2023)” năm 2021 đều cung cấp sự hỗ trợ quan trọng cho sự tiến bộ công nghệ và phát triển công nghiệp của ngành laser. Trong những năm gần đây, các tỉnh, thành phố đã có những triển khai cụ thể để thúc đẩy sự phát triển của ngành laser.
Nhu cầu thị trường thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp laser. Trong quá trình điều chỉnh và chuyển đổi cơ cấu công nghiệp quốc gia hiện nay, ngành công nghiệp laser có triển vọng thị trường rộng lớn. Trung Quốc là quốc gia duy nhất trên thế giới có đầy đủ 41 ngành công nghiệp, 191 ngành công nghiệp vừa và nhỏ, cùng 525 ngành công nghiệp nhỏ. Nước này có thể sản xuất tất cả các sản phẩm công nghiệp từ quần áo, giày dép đến hàng không vũ trụ, từ nguyên liệu thô và khoáng sản đến máy móc công nghiệp. Cơ sở công nghiệp sản xuất của chúng ta rất mạnh, chuỗi công nghiệp hoàn chỉnh. Ngành sản xuất chiếm hơn một phần ba GDP của Trung Quốc năm 2019. “Cơ cấu nghèo nàn” này tạo ra cơ hội thị trường cho sự phát triển của ngành công nghiệp laser Trung Quốc. Đồng thời, đất nước chúng ta có chuỗi công nghiệp sản xuất mạnh mẽ, cũng như nền kinh tế mới Internet mà Thâm Quyến là đại diện. Không gian công nghiệp OEM khổng lồ và nhu cầu gia công laser khiến đất nước chúng ta trở thành thị trường ứng dụng laser lớn nhất thế giới. Hiện nay, tỷ lệ ứng dụng laser trong ngành công nghiệp sản xuất, đặc biệt là ngành sản xuất thiết bị, còn thấp, chỉ khoảng 30%. Tỷ lệ ứng dụng laser trong ngành sản xuất thiết bị tại Hoa Kỳ, Nhật Bản và Đức đều vượt quá 40%, trong đó Đức đạt mức cao nhất là 46%, cao hơn Trung Quốc 16 điểm phần trăm. Do đó, không gian ứng dụng rất lớn, sẽ thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của laser. Hiện nay, thiết bị gia công laser đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nâng cấp các ngành công nghiệp truyền thống. Một nhóm các doanh nghiệp sản xuất thiết bị gia công laser dựa vào công nghệ gia công tiên tiến và chất lượng thiết bị tuyệt vời để tìm kiếm đủ đơn đặt hàng và phát triển nhanh chóng trên thị trường với các động lực cũ và mới. Ngoài ra, một số công ty sản xuất đã nếm trải vị ngọt của việc nâng cấp và phát triển, không còn hài lòng với việc tích hợp dọc trong nước, và tích cực tìm kiếm cơ hội mua lại nguồn lực doanh nghiệp laser chất lượng cao nước ngoài, và có kế hoạch tham gia vào lĩnh vực gia công chính xác. Trong 10 năm qua, trạm gia công laser đã trở thành một "ăng-ten" quan trọng giúp các doanh nghiệp thiết bị cung cấp các dịch vụ mở rộng. Thông qua việc phát triển dịch vụ định vị, nó có thể đáp ứng kịp thời các nhu cầu gia công khác nhau và tăng cường sự gắn kết với khách hàng. Hiện nay, ngày càng nhiều thiết bị đa chức năng quy mô lớn được phát triển và ứng dụng trong vận tải đường sắt, hàng không vũ trụ, đóng tàu và các ngành công nghiệp khác. Dự kiến từ năm 2020, các nền tảng sản xuất đám mây dựa trên Internet công nghiệp sẽ dần phát huy giá trị, các trạm gia công laser sẽ đóng vai trò lớn hơn dưới sự hỗ trợ của các nền tảng sản xuất đám mây, và dọc theo “Vành đai và Con đường” đến Đông Nam Á, Trung Đông, Nam Mỹ và các khu vực khác. Hiện nay, thế giới đang dần bước vào kỷ nguyên 5G. Với sự ra mắt liên tục của điện thoại di động 5G và các sản phẩm đeo thông minh mới, chi tiêu vốn của khách hàng trong ngành điện tử tiêu dùng đã tăng lên đáng kể, và sự phát triển của ngành đã tăng tốc mạnh mẽ. Ứng dụng gia công laser và tự động hóa trong ngành điện tử tiêu dùng ngày càng sâu rộng. Ngành công nghiệp laser đã đạt được sự tăng trưởng nhanh chóng trong gia công vật liệu giòn, hàn vật liệu đặc biệt, gia công PCB và các lĩnh vực đặc thù khác. Các kịch bản ứng dụng mới và nhu cầu thiết bị gia công do công nghệ 5G mang lại đã tạo ra cơ hội kinh doanh khổng lồ cho các nhà cung cấp thiết bị laser. Trong 20 năm tới, ngành công nghiệp laser sẽ phát triển nhanh chóng và đạt giá trị sản lượng một nghìn tỷ đô la.
Thời gian đăng bài: 17/03/2023
